อุทยานแห่งชาติ

พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2504 ได้บัญญัติไว้ว่า " อุทยานแห่งชาติ หมายถึงที่ดินซึ่งรวมทั้งพื้นที่ดินทั่วไป ภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลำน้ำ ทะเลสาบ เกาะ และชายฝั่งที่ได้รับการกำหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ ลักษณะที่ดินดังกล่าวเป็นที่ที่มีสภาพธรรมชาติที่น่าสนใจ และมิได้อยู่ในกรรมสิทธิ์หรือครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายของบุคคลใดซึ่งมิใช่ ทบวงการเมือง ทั้งนี้ การกำหนดดังกล่าวก็เพื่อให้คงอยู่ในสภาพเดิม เพื่อสงวนไว้ให้เป็นประโยชน์แก่การศึกษาและความรื่นรมย์ของประชาชนสืบไป"

อุทยานแห่งชาติในประเทศไทยสามารถแยกได้เป็น2 ประเภท คือ อุทยานแห่งชาติทางบกและอุทยานแห่งชาติทางทะเล รวมจำนวนอุทยานแห่งชาติทั่วประเทศที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว มีทั้งหมด 102 แห่ง เป็นพื้นที่ประมาณ 32.67 ล้านไร่ หรือประมาณร้อยละ 10.21 ของพื้นที่ประเทศ แบ่งเป็นอุทยานแห่งชาติในเขตภาคเหนือ จำนวน 33 แห่ง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือจำนวน 20 แห่ง ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคตะวันตกจำนวน 16 แห่ง และภาคใต้จำนวน 33 แห่ง

อุทยานแห่งชาติของไทยทุกแห่งมีพื้นที่ไม่น้อยกว่า10 ตารางกิโลเมตร ซึ่งจัดตามหลักสากลของการจัดการอุทยานแห่งชาติ มีการบริหารโดยอำนาจรัฐจากส่วนกลาง โดยผ่านคณะกรรมการในระดับชาติ เรียกว่าคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ อันประกอบไปด้วยผู้ทรงคุณวุฒิจากหลากหลายสาขาอาชีพและหลายหน่วยงาน

การจัดตั้งอุทยานแห่งชาติช่วยคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญไว้ เพื่อรักษาสมดุลของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เกิดความมั่นคงแก่กระบวนการทางอุทกวิทยา ป้องกันการพังทลายของดิน ควบคุมสภาพภูมิอากาศ รักษาระบบนิเวศและคุณภาพของสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมต่อสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ อุทยานแห่งชาติยังเป็นพื้นที่ที่มีคุณค่าทางด้านสันทนาการของประชาชน มีสภาพทิวทัศน์ธรรมชาติที่สวยงามและบริสุทธิ์ เหมาะสำหรับทั้งการทัศนศึกษาและท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจด้วย